Cảm nhận khi đọc”Dấu chân xa miền ký ức ”
của Trầm Mặc
Tô Thị Thanh Mai
Thời gian chúng tôi gặp nhau quá ít, không đủ
nói hết những điều muốn nói, không nhớ hết ý tưởng muốn giải bày,thế nhưng khi
nhận được tập thơ “Dấu chân xa..”tôi đọc một mạch, đọc say mê, rồi đọc đi đọc
lại nhiều lần..Vậy đó
đọc thơ Trầm Mặc không dấu nổi cảm xúc về tình
cảm của tác giả gởi đến thầy cô và bè bạn .Một tình cảm trong sáng, nhớ thương
từng chi tiết, hoàn cảnh của thầy cô,những kỷ niệm khó phai trong những ngày
tháng của tuổi học trò, ,của ĐK ngày xưa ,sau hàng thập niên bề bộn với công
việc gia đình .Tôi luôn ấp ủ kỷ niệm về ĐK là ngọn lửa cháy lên rừng rực để hun
đúc một tinh thần bền bỉ cho những buồi họp
mặt hằng năm của ĐK-IBM(1967-1974).
Giờ đây đọc thơ của Trầm Mặc chắp thêm đôi
cánh cho tôi bay vào khung trời thơ mộng của tuổi học trò bảy năm ngồi trên ghế
nhà trường .Đồng Khánh trong những ngày tháng ấy ,TM mặc luôn nặng lòng với mối
tình học sinh trong sáng để rồi tác giả ghi lại trong “Dấu xưa” “Khúc hạ xưa”
“Bỗng nhớ tiếng mai tê” “Trong tiếng ve ngân”đã là ký ức gọi về của một thời áo
trắng mộng mơ, ngọc ngà, hồn nhiên, vui, buồn và lắm chuyện
Rồi một ngày em về
thăm trường cũ.
Tường vôi xưa, vẫn còn đó màu hồng
Gốc phượng già nghiêng mình trong
dáng đợi.
Khách đường xa bao năm tháng trở
về.
“Dấu xưa đó em dịu dàng áo lụa….
Nắng sân trường như níu bước ai đi
Đường phượng bay,tan trường ai chung
lối,
Mà giời đây đếm bước một mình ta…”
Trầm
Mặc cho rằng:“Bụi phấn mãi bay bay bay” khi xa rời bục giảng , người lái đò năm
xưa là nữ sinh ĐK vẫn có những phút giây hồi tưởng những kỷ niệm đẹ pcủa
một thời ‘trưa áo trắng”, của những ngày “Mưa trên cây sầu đông” làm cho cuộc
sống thăng hoa cùng cảm xúc..
Thơ trò, nhạc thầy quyện vào nhau với những ca
từ thấm sâu và trầm lắng
“Ừ thôi
em cứ lặng im.
Cho ai gởi gió đi tìm hương xưa”
Rồi lại
“Ru tình vào thiên thu” để một ngày nào đó về với dòng Hương của một thời tình
tự”Chiều bên sông mênh mông ”nghe sao da diết quá người ơi
”Ta về ngồi với đòng Hương.
Xa xăm một thoáng vấn vương mắt buồn.
…
Mai sau cuối cuộc còn không.
Trả sao cho hết nguồn sông nghĩa tình”
Càng đọc thơ,càng thấm thía tình thầy cô và
bạn bè ,TM đã nhớ rất rõ những buổi học, những lời giảng của thầy cô ,để cho
vào thơ như nhắc nhở nhau rằng “Văn học là nhân học”
Tiết học nào bài sử mãi âm vang.
Con xa quê, miệt mài lo cơm áo.
Gió đông về lại nghèn nghẹn rưng rưng .
“Thất thủ kinh đô”, một thời quê mẹ .
“Măng cá,Ngọ Môn” giọng cô còn mãi.
“À ơi Huế của ta ơi
Lặng trong lòng mẹ là lời cô trao”.
Trong thơ của TM có khi mang nặng chất thiền
của những thuyết nhân duyên, luật nhân quả
Sanh,
lão bệnh tử, ai mà tránh đâu.
Dù cho
sức khỏe bền lâu.
Vẫn
không thóat khỏi kiếp sau luân hồi .
Oan gia
trái chủ nhiều đời .
Vào ra
sinh tử bao ngừơi khổ đau.
Thôi
đừng sát hại lẫn nhau .
Để không
gây óan là câu sửa mình .
Thật sự TM đã hát lên những lời ru, ru tình,
ru người ru những ai bớt nỗi niềm trong tình người, tình bè bạn và thầy cô
Càng đọc thơ của TM ta bắt gặp những kỷ niệm
của những năm tháng không thể nào quên được của lứa tuổi học trò ngây ngô, một
chút tình trong sáng , lãng mạn của học sinh ĐK vào những thập kỷ 06-70.
Trầm Mặc rất chân thật,bộc bạch một cuộc tình
nhẹ nhàng, đằm thắm, sâu lắng và rất nặng ân tình ,muốn mang theo mãi đến muôn
kiếp,không dám khen mà khen không đủ lời .Phải nói TM là một “ren trội”của nữ
sinh ĐK, một trí nhớ về tính cách ,hoàn
cảnh của thầy cô rất là uyên thâm, khoảng thời gian gần năm mươi năm,thể hiện
tình cảm thầy trò,,bè bạn rất thắm thiết và đầy ắp tình người .
TM ơi thật hiếm có và khó kiếm trong bối cảnh
phồn hoa của thời “hiện đại”chạy theo những cái mới, giữa một nền văn hóa cộng
đồng ô hợp, phải chăng”Ngọc trong đá”,thật không phản cảm cho những tài hoa
ghép chữ của TM.
Trầm Mặc ơi!những cách hoa thấm đậm tình người
cứ ươm mầm kết trái. Những án thơ từ những lời Phật dạy luôn là ngọn đuốc soi
đường cho Phậ ttử tập tểnh vào con đường
chánh pháp .TM đã gián tiếp hóa giải những tâm hồn đau buồn của bạn đọc (Tôi)
,đã khóc thay cho những giọt nước mắt khô không lệ đang từ từ chảy vào trong để tan vào hư
không rồi hóa kiếp.Tôi có cảm giác khi đọc thơ TM là đang khóc với những từ ngữ
mà TM đã sử dụng trong thơ.Tôi gặp TM, tôi khóc nhiều về những cuộc tình của
tôi đã ra đi ..bỏ lại con đường .Còn TM không khóc, vì đã khóc nhiều trong thơ
của mình,nên không còn gì để khóc”ướt mi “thôi Nói như Vũ Thành An “Khóc cho
vơi đi những nhục hình..”
Càng đọc ta càng thấy thơ TM nặng ân tinh
“Xuân về lại nợ tình anh
Tôi còn mắc nợ một vành trăng khuya
Rồi thì xin hứa
Thôi thì hẹn lại xuân sau
Thôi thì hẹn lại xuân sau
Tôi xin trả hết núi sâu ân tình”
Hoặc đôi lúc “:Trả sao cho hết dòng sông nghĩa
tình”, muốn trả nợ tình cho nhẹ lòng ,đã trả được chưa?hay chỉ còn đọng mãi
trong thơ cho hành trình sáng tác của TM
Thật tự hào thay khi mình cùng thời với
TM,cùng ngồi bên cạnh nhà thơ khi còn ngồi ghế nhà trường ĐKvà Sư phạm , rồi
gặp nhau nới xứ sở quê người, ở đó ta bắt gặp một tâm hồn đồng điệu giữa nhạc
và thơ.
Rõ ràng khi tôi đọc thơ TM trong tiết trời gay
gắt, nắng như thiêu đốt ở thị xã Đồng Xoài, nhưng tôi không hề có cảm giác nóng
nực, bởi bên tôi là những vần thơ của TM đã tưới mát tâm hồn tôi , rồi ngân xa
,vang mãi cho đến ngàn sau :
Mai sau cuối cuộc còn không?
Mai sau cuối cuộc còn không?
Trả sao cho hết nguồn sông nghĩa tình
Trầm mặc ơi! Thanh Mai đây nghe,còn chút gì để
nhớ, để thương “
