Cảm nhận khi đọc”Dấu chân xa miền ký ức ” của  Trầm Mặc

                                                                       Tô Thị Thanh Mai

Thời gian chúng tôi gặp nhau quá ít, không đủ nói hết những điều muốn nói, không nhớ hết ý tưởng muốn giải bày,thế nhưng khi nhận được tập thơ “Dấu chân xa..”tôi đọc một mạch, đọc say mê, rồi đọc đi đọc lại nhiều lần..Vậy đó

đọc thơ Trầm Mặc không dấu nổi cảm xúc về tình cảm của tác giả gởi đến thầy cô và bè bạn .Một tình cảm trong sáng, nhớ thương từng chi tiết, hoàn cảnh của thầy cô,những kỷ niệm khó phai trong những ngày tháng của tuổi học trò, ,của ĐK ngày xưa ,sau hàng thập niên bề bộn với công việc gia đình .Tôi luôn ấp ủ kỷ niệm về ĐK là ngọn lửa cháy lên rừng rực để hun đúc một tinh thần bền bỉ cho những buồi  họp mặt hằng năm của ĐK-IBM(1967-1974).

Giờ đây đọc thơ của Trầm Mặc chắp thêm đôi cánh cho tôi bay vào khung trời thơ mộng của tuổi học trò bảy năm ngồi trên ghế nhà trường .Đồng Khánh trong những ngày tháng ấy ,TM mặc luôn nặng lòng với mối tình học sinh trong sáng để rồi tác giả ghi lại trong “Dấu xưa” “Khúc hạ xưa” “Bỗng nhớ tiếng mai tê” “Trong tiếng ve ngân”đã là ký ức gọi về của một thời áo trắng mộng mơ, ngọc ngà, hồn nhiên, vui, buồn và lắm chuyện

              Rồi một ngày em về thăm trường cũ.

            Tường vôi xưa, vẫn còn đó màu hồng

            Gốc phượng già nghiêng mình trong dáng đợi.

            Khách đường xa bao năm tháng trở về.

             “Dấu xưa đó em dịu dàng áo lụa….

             Nắng sân trường như níu bước ai đi

              Đường phượng bay,tan trường ai chung lối,

              Mà giời đây đếm bước một mình ta…”

 Trầm Mặc cho rằng:“Bụi phấn mãi bay bay bay” khi xa rời bục giảng , người lái đò năm xưa là nữ  sinh ĐK vẫn có  những phút giây hồi tưởng những kỷ niệm đẹ pcủa một thời ‘trưa áo trắng”, của những ngày “Mưa trên cây sầu đông” làm cho cuộc sống thăng hoa cùng cảm xúc..

Thơ trò, nhạc thầy quyện vào nhau với những ca từ thấm sâu và trầm lắng

 “Ừ thôi em cứ lặng im.

Cho ai gởi gió đi tìm hương xưa”

 Rồi lại “Ru tình vào thiên thu” để một ngày nào đó về với dòng Hương của một thời tình tự”Chiều bên sông mênh mông ”nghe sao da diết quá người ơi

”Ta về ngồi với đòng Hương.

Xa xăm một thoáng vấn vương mắt buồn.

…

Mai sau cuối cuộc còn không.

Trả sao cho hết nguồn sông nghĩa tình”

Càng đọc thơ,càng thấm thía tình thầy cô và bạn bè ,TM đã nhớ rất rõ những buổi học, những lời giảng của thầy cô ,để cho vào thơ như nhắc nhở nhau rằng “Văn học là nhân học”

Tiết học nào bài sử mãi âm vang.

Con xa quê, miệt mài lo cơm áo.

Gió đông về lại nghèn nghẹn rưng rưng .

“Thất thủ kinh đô”, một thời quê mẹ .

“Măng cá,Ngọ Môn” giọng cô còn mãi.

“À ơi Huế của ta ơi

Lặng trong lòng mẹ là lời cô trao”.

Trong thơ của TM có khi mang nặng chất thiền của những thuyết nhân duyên, luật nhân quả

Sanh, lão bệnh tử, ai mà tránh đâu.

Dù cho sức khỏe bền lâu.

Vẫn không thóat khỏi  kiếp sau luân hồi .

Oan gia trái chủ nhiều đời .

Vào ra sinh tử bao ngừơi khổ đau.

Thôi đừng sát hại lẫn nhau .

Để không gây óan là câu sửa mình .

Thật sự TM đã hát lên những lời ru, ru tình, ru người ru những ai bớt nỗi niềm trong tình người, tình bè bạn và thầy cô

Càng đọc thơ của TM ta bắt gặp những kỷ niệm của những năm tháng không thể nào quên được của lứa tuổi học trò ngây ngô, một chút tình trong sáng , lãng mạn của học sinh ĐK vào những thập kỷ 06-70.

Trầm Mặc rất chân thật,bộc bạch một cuộc tình nhẹ nhàng, đằm thắm, sâu lắng và rất nặng ân tình ,muốn mang theo mãi đến muôn kiếp,không dám khen mà khen không đủ lời .Phải nói TM là một “ren trội”của nữ sinh ĐK, một  trí nhớ về tính cách ,hoàn cảnh của thầy cô rất là uyên thâm, khoảng thời gian gần năm mươi năm,thể hiện tình cảm thầy trò,,bè bạn rất thắm thiết và đầy ắp tình người .

TM ơi thật hiếm có và khó kiếm trong bối cảnh phồn hoa của thời “hiện đại”chạy theo những cái mới, giữa một nền văn hóa cộng đồng ô hợp, phải chăng”Ngọc trong đá”,thật không phản cảm cho những tài hoa ghép chữ của TM.

Trầm Mặc ơi!những cách hoa thấm đậm tình người cứ ươm mầm kết trái. Những án thơ từ những lời Phật dạy luôn là ngọn đuốc soi đường cho Phậ ttử  tập tểnh vào con đường chánh pháp .TM đã gián tiếp hóa giải những tâm hồn đau buồn của bạn đọc (Tôi) ,đã khóc thay cho những giọt nước mắt khô không  lệ đang từ từ chảy vào trong để tan vào hư không rồi hóa kiếp.Tôi có cảm giác khi đọc thơ TM là đang khóc với những từ ngữ mà TM đã sử dụng trong thơ.Tôi gặp TM, tôi khóc nhiều về những cuộc tình của tôi đã ra đi ..bỏ lại con đường .Còn TM không khóc, vì đã khóc nhiều trong thơ của mình,nên không còn gì để khóc”ướt mi “thôi Nói như Vũ Thành An “Khóc cho vơi đi những nhục hình..”

Càng đọc ta càng thấy thơ TM nặng ân tinh

“Xuân về lại nợ tình anh

Tôi còn mắc nợ một vành trăng khuya

Rồi thì xin hứa
Thôi thì hẹn lại xuân sau

Tôi xin trả hết núi sâu ân tình”

Hoặc đôi lúc “:Trả sao cho hết dòng sông nghĩa tình”, muốn trả nợ tình cho nhẹ lòng ,đã trả được chưa?hay chỉ còn đọng mãi trong thơ cho hành trình sáng tác của TM

Thật tự hào thay khi mình cùng thời với TM,cùng ngồi bên cạnh nhà thơ khi còn ngồi ghế nhà trường ĐKvà Sư phạm , rồi gặp nhau nới xứ sở quê người, ở đó ta bắt gặp một tâm hồn đồng điệu giữa nhạc và thơ.

Rõ ràng khi tôi đọc thơ TM trong tiết trời gay gắt, nắng như thiêu đốt ở thị xã Đồng Xoài, nhưng tôi không hề có cảm giác nóng nực, bởi bên tôi là những vần thơ của TM đã tưới mát tâm hồn tôi , rồi ngân xa ,vang mãi cho đến ngàn sau :
 Mai sau cuối cuộc còn không?

Trả sao cho hết nguồn sông nghĩa tình

Trầm mặc ơi! Thanh Mai đây nghe,còn chút gì để nhớ, để thương “